بررسی روش‌های افزایش بهره دهی نفت در ساحات نفتی حوزۀ آمو دریا شمال کشور

Authors

  • پوهنیار عزیزآغا مهمند Author
  • پوهندوی عبدالجمیل نظری Author

Keywords:

تزریق آب و تزریق گاز, افزایش بهره دهی نفت, بهره دهی سومی, بهره دهی دومی, بهره دهی اولی

Abstract

اگر چه منابع  نفت و گاز در جهان محدود میباشند ولی تخمین موجود از ذخایر جهانی هنوز قطعی ونهایی نشده است.بر اساس آخرین معلومات ارائه شده در سال 1986 این ذخایر حدود 700 میلیارد بشکه بوده که با توجه به مصرف جهانی ذخایر برای چهل سال کفایت میکرد. در سال 2000 میلادی تمام دخایر جهانی حدود 1050 میلیارد بشکه تخمین زده شده که نسبت آن به مصرف جهان 41 میباشد یعنی تا 41 سال بعد نفت برای مصرف وجود دارد. علت افزایش ارقام، استفاده از روش های نوین افزایش بهره دهی نفت است.

روند استخراج در بلاک­ قشقری (ساحۀ قشقری ، انگوت وآقدریا) شروع،  بلاک زمردسای و بازار کمی آماده به استخراج است.  اما در زمینه بهره دهی  روش های دومی وسومی از مخازن  در مناطق نفت خیز برنامه ریزی واقدامات انجام داده نشده است.

افزایش بهره دهی نفت یکی از اهداف کلیدی در بخش استخراج نفت به ویژه در نواحی به ذخایر محدود است، در ساحۀ نفتی حوزۀ آمودریا به دلیل وجود منابع غنی نفتی پوتانسیل بالای برای بهترسازی استخراج وافزایش بهره دهی دارد. این مقاله به بررسی میتودهای افزایش بهره دهی نفت ومناسب ترین گزینه برای این ساحات می پردازد.

بهره دهی اولی ((Primary Recovery براساس میکانیزم های محرک طبیعی موجود در مخزن بدون نیاز به کمک اضافی تزریق سیال مانند آب و گاز صورت می گیرد. در بیشتر موارد محرک طبیعی نسبتاً ضعیف عمل کرده در نتیجه بهره دهی کم خواهد بود، در این صورت نیاز به محرک‌های مصنوعی برای کمک به انرژی‌های طبیعی مخرن میشود. بهره دهی دومی(Secondary Recovery) شامل تزریق آب  وگاز برای افزایش فشار مخزن وتحریک جریان نفت به سمت چاه است.  بهره دهی سومی(EOR) این روش برای استخراج نفت باقیمانده در مخازن پس از مراحل اولی ودومی به کار میروند که شامل تزریق حرارت (بخار به مخزن تزریق میشود تا لزوجیت نفت کاهش یابد واستخراج را آسانتر کند)وتزریق مواد کیمیاوی(سورفاکتانت ها به مخزن تزریق میشود که می تواند مانع از چسپندگی نفت به جدار مخزن شود).

Downloads

Published

2026-08-29