بررسی وضعیت موجود شبکه چاه‌های نظارتی سطح آب‌های زیرزمینی اکویفرهای افغانستان

Authors

  • پوهنمل دوکتورعبدالحلیم زریاب Author
  • انجنیرسیدمحمد منصور میرزاد Author

Keywords:

سطح آب‌های زیرزمینی, چاه مشاهده‌ای, آب زیرزمینی, اکویفیر, افغانستان

Abstract

خلاصه

نظارت جامع از تغییرات سطح آب‌های زیرزمینی از طریق چاه‌های مشاهداتی  و برنامه‌ریزی منسجم با استفاده از ( ارقام) بدست آمده  اساس استفاده پایدار از منابع آب‌های زیرزمینی را تشکیل می‌دهد. در این تحقیق ارقام و معلومات از ارگان‌ها و منابع مختلف جمع‌آوری گردیده و به روش های تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که در طی  دهه‌های گذشته توجه و سرمایه‌گذاری‌های کافی بر منابع استراتیژیک آب‌های زیرزمینی صورت نگرفته است. در حالی‌که استفاده از منابع آب‌های زیرزمینی در دو دهه اخیر در سراسر کشور به شدت افزایش یافته است. در حال حاضر به تعداد 1557 حلقه چاه‌های مشاهداتی در کشور موجود می باشد  که بصورت عملی توسط وزارت آب و انرژی و مؤسسه داکار (DACAAR) به ‌صورت ماهانه مورد  اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و ارقام آن در دیتابیس هر دو ارگان ذخیره می‌گردد. پراکندگی چاه‌های نظارتی اکثراً به اساس تراکم نفوس صورت گرفته است و کمتر به اساس شرایط هایدروجیولوجیکی اکویفیرهای افغانستان صورت گرفته است. شبکه چاه‌های نظارتی سطح آب های زیرزمینی اکویفیرهای کشور پس از سال 2004 توسعه یافته و بیشترین چاهای نظارتی حوزه دریایی کابل (۴۰۰ حلقه) ایجا شده و کمترین تعداد چاه های نظارتی حوزه دریائی پنج آمو (۴۳ حلقه چاه) موقعیت دارند. از سوی دیگر چاه‌های نظارتی موجود از لحاظ تخنیکی قادر به اندازه‌گیری هید هایدرولیکی طبقات آبدار مختلف نبوده و این محدودیت، درک دقیق رفتار هایدروجیولوجیکی سیستم های آب های زیرزمینی را با چالش مواجه ساخته است. باوجود این کاستیها نظارت دقیق منظم و همه جانبه از کمیت و کیفیت منابع آب‌های زیرزمینی می‌تواند  نقشی مهم از در مدیریت مؤثر برنامه ریزیی علمی در استفاده پایدار از این منابع استراتیژیک کشور ایفا نمائید. با توجه به این‌که تا کنون تحقیق جامع و سراسری در زمینه ارزیابی شبکه چاه‌های نظارتی سطح آب‌های زیرزمینی کشور انجام نشده است، تحقیق از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. شناخت وضعیت موجود چاه‌های نظارتی، بررسی توزیع زمانی و مکانی آن‌ها و ارزیابی کارایی شبکه نظارتی در تحلیل تغییرات ذخایر اکویفیرهای کشور، می‌تواند زمینه‌ساز بهبود مدیریت منابع آب‌های زیرزمینی و اتخاذ تصمیم‌های مبتنی بر شواهد علمی گردد.

Downloads

Published

2026-08-29