تحول استفاده اشکال هندسی در مهندسی سنتی افغانستان

مورد مطالعوی مسجد شاه دو شمشیره (ع)

Authors

  • پوهنیاردیپلوم انجنیرذبیح الله حیدری Author
  • پوهندوی دوکتوراحمد جواد نیازی Author

Keywords:

مسجد شاه دو شمشیره, چند ضلعی¬ها, دایره, مثلث, مستطیل, مربع, نرم افزار اتوکد, عناصر تزئینی, هنر اسلامی, مهندسی اسلامی, تحول استفاده اشکال هندسی, نقوش هندسی

Abstract

خلاصه

این مقاله به عنوان یک ارزیابی کلی، به بررسی و تحول استفاده از نقوش و اشکال هندسی در مهندسی اسلامی می‌پردازد. نقوش هندسی یکی از اصلی‌ترین عناصر طراحی در مهندسی و هنر اسلامی است. در مهندسی اسلامی، این نقوش به عنوان بافت­های اساسی در طراحی ساختمان­ها به کار می‌روند، پس استفاده از ترسیمات هندسی در معماری سنتی در افغانستان از دیر زمان به چه پیش از اسلام و چه پس از اسلام وجو داشته و به عنوان عضوی جدایی ناپذیر از معماری به حساب رفته و یکی از بنیان­های هنر و معماری سنتی می­باشد. از این­رو تزیینات، نقوش و تحول استفاده از هندسه در مسجد شاه دو شمشیره، به عنوان شاهکارهای دوران اسلامی است، اولین و قدیمی­ترین مسجد در شهر کابل بعداز ظهر دین مبین اسلام می­باشد، در این مقاله مورد مطالعه قرار گرفته است.در این مقاله، ابتدا به تعریف نقوش هندسی و تاریخچه استفاده از آن در مهندسی اسلامی پرداخته شده است. سپس، بررسی اهمیت نقوش هندسی در مهندسی اسلامی به عنوان یکی از عناصر تزئینی ، طراحی،  نحوه طراحی و روش­های استفاده آن مورد بحث قرار گرفته است.

در این مقاله یک ارزیابی کلی از انواع نقوش هندسی در مهندسی اسلامی، از جمله نقوش هندسی مطابق با شکل‌های هندسی ساده، نقوش هندسی غیرمطابق با شکل‌های هندسی، و نقوش هندسی با پیچیدگی بالا، صورت گرفته است.  

این مقاله با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و  از مطالعات موردی و مطالعات کتابخانه ای استفاده شده است.

در نهایت، نقوش هندسی در مهندسی اسلامی علاوه بر زیبایی‌بخشی به ساختمان، نشانگر تمامیت و وحدت فرهنگی هستند که در این سبک مهندسی به کار رفته است. همچنین، استفاده از نقوش هندسی در مهندسی اسلامی به عنوان یکی از شاخه‌های هنر اسلامی، نشان دهنده تلاش برای ایجاد هنری بر پایه فلسفه و ارزش‌های اسلامی است.

Downloads

Published

2026-08-29