ارزیابی عملکرد فنی و زیست محیطی خشت‌های گلی تثبیت شده به عنوان جایگزین خشت‌های پخته در صنعت ساخت و ساز کابل

Authors

  • دیپلوم مهندسی مصطفی غفوری Author
  • پوهنوال صالح محمد یاری Author

Keywords:

کابل, ساخت‌وساز پایدار, خشت های پخته شده, خشت گلی تثبیت‌شده

Abstract

این تحقیق به بررسی عملکرد فنی و زیست محیطی خشت های گلی تثبیت شده به عنوان یک جایگزین پایدار برای خشت های پخته شده در صنعت ساخت و ‌سازی کابل می‌پردازد. با توجه به مصرف بالای انرژی و نگرانی‌های زیست‌محیطی مرتبط با تولید خشت های پخته، این مطالعه از روش ترکیبی استفاده کرده است که مرور آرشیف و تحقیقات لابراتواری را با هم در بر می‌گیرد. مرور آرشیف، ادبیات موجود در زمینه عملکرد فنی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی هر دو نوع خشت را مورد بررسی قرار داد. براي بخش لابراتواري، ۱۶ نمونه خشت پخته شده از ولسوالی ده سبز کابل جمع‌آوری و وفق معیارهای ASTM-C67 آزمایش شدند طوریکه ۸ نمونه تحت آزمایش مقاومت فشاری با استفاده از ماشین خودکار بهداد سازان-بکهود 200 و ۸ نمونه دیگر برای جذبان آب از طریق خشک کردن در داش در دمای ۱۱۰±۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۸ ساعت و سپس غوطه‌ور شدن در آب با درچه حرارت 25 درجه سانتی گراد آزمایش شدند. نتایج لابراتواری نشان داد که خشت های پخته شده نسبت به خشت های گلی تثبیت‌شده مقاومت فشاری بسیار بالاتری دارند. با این حال، تحلیل آرشیف نشان داد که خشت های گلی تثبیت‌شده عملکرد حرارتی بهتر، مصرف انرژی پایین‌تر و انتشار کاربن آن‌ها به طور قابل توجه کاهش یافته است (با هزینه‌های تولید تا ۶۰٪ کمتر از خشت های پخته). با وجود این مزایا، موانع فرهنگی عمیق ریشه‌دار و ترجیحات اجتماعی که خشت های پخته را با مدرنیته و مقام اجتماعی مرتبط می‌دانند، مانع از پذیرش گسترده مواد جایگزین در کابل می‌شوند. تحقیق نتیجه می‌گیرد که اگرچه خشت های گلی تثبیت‌شده مقاومت فشاری کمتری دارند، اما از نظر پایداری زیست‌محیطی، کارایی اقتصادی و عملکرد حرارتی یک گزینه پایدار و قابل استفاده محسوب می‌شوند. برای ترویج پذیرش گسترده‌تر این مواد، مطالعه تحولات فنی، مشوق‌های اقتصادی، حمایت‌های سیاسی، ابتکارات حفظ فرهنگ و سیستم‌های تبادل دانش را توصیه می‌کند. این تحقیق یک نقشه راه برای استفاده از خشت های گلی تثبیت‌شده به منظور ایجاد محیط ساخته شده پایدار، فراگیر و پاسخگو به فرهنگ در کابل و سایر ولایت‌های افغانستان ارائه می‌دهد.

Downloads

Published

2026-10-13