بررسی عوامل عدم تطبیق پلان‌های شهری

مطالعه موردی شهر کابل

Authors

  • محمد جاوید درویش Author
  • پوهنیارمحمد شفیق صدیقی Author
  • پوهنوال داود شاه فاروق Author

Keywords:

پلانهای تفصیلی, ماستر پلان, JICA (Japan International Cooperation Agency), KUDf (Kabul Urban Devlepment Frame work)

Abstract

پلان شهری سندی راهبردی، فنی و فضایی است که برای هدایت توسعه اقتصادی، اجتماعی، فیزیکی و زیست‌محیطی شهر در یک بازه زمانی مشخص تهیه می‌شود. این طرح‌ها چارچوبی برای استفاده از زمین، زیرساخت‌ها، خدمات شهری و کیفیت زندگی ساکنان فراهم می‌کنند.

پلانهای تفصیلی که برای شهر کابل ساخته شده اند در ساحه عمل بیشترین آنها ناکام بوده و به درستی تطیق نگردیده است  کابل به عنوانی پایتخت افغانستان در اجرای این  پلانهای  با چالش های متعدد مواجه است که عمده ترین آنها ضعف حکومتداری و مدیریت شهری میباشد که سبب شده تا شهر کابل بیشتر از 70 فیصد غیر پلانی رشد کند. افراد زور مند و مافیای زمین در ساختار حکومتی بوده و زمین های دولتی را غضب نمود و باعث گردیده اند که پلانهای ترتیب شده نیز تطبیق نشود. از طرف دیگر ناهماهنگی و مداخلات بین ادارت دو.لتی و تداخل وظیفوی بین( شاروالی کابل و وزرات شهرسازی) و سایر ارگان های موجب پراگندکی مسولیت های مسولین گردیده است.

نبود پلان جامع پایدار برای شهر باعث گردیده که طی چند دحه ماستر پلانهای مختلف برای شهر کابل ترتیب گردد، کمبود بودجه برای تطبیق پروژه ها ماننده احداث سرک ها و ساختن زیربناء های شهری، پلانهای متذکره به چالش کشیده شود، از طرف دیگر مهاجرت بی رویه و سرازیر شدن یکبارگی مهارجرین به کشور نیز  باعث رشد غیر طبیعی شهر و ایجاب سکونت گاه های غیر پلانی گردیده از طرف دیگر فقدان فرهنگ شهر نیشنی ( انارشیزم فرهنگی)،  جنگ و عدم ثابت امنیت و نگهداری و سهم گیری شهروندان در شهر باعث بی نظمی شهر گردیده است.

نواقص فنی پلانی در پلانذاگری، عدم انعطاف پذیری، فقدان مشارکت مردم باعث گردیده است که پلانهای شهر کابل با واقعیت های پویایی شهر شکست خورد، در نتیجه گفته میتوانیم که عوامل که در فوق ذکر گردیده باعث شده تا پلانهای که برای شهر کابل ترتیب گردیده به صورت درست تطبیق نگردیده و شهر را به بسوی غیر پلانی بودن که باعث گذشت زمان نتها که مشکلات کمتر شود بلکه بیشتر شده است.

Downloads

Published

2026-10-13